سرمازدگی
آﺳﻴﺐ ﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻲ
ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﻣﻌﺮض ﺳﺮﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦاﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد دو ﻣﻮرد اورژاﻧﺴﻲﺷﻮد:
اﻓﺖ دﻣﺎي ﻛﻞ ﺑﺪنﺳﺮﻣﺎ زدﮔﻲ اﻓﺖ دﻣﺎي ﻛﻞ ﺑﺪن :
ﻧﺎﺷﻲ از اﻓﺰاﻳﺶ در اﺗﻼف ﮔﺮﻣﺎي ﺑﺪن، ﻛﺎﻫﺶ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﺮﻣﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺑـﺪن، ﻳـﺎ ﻫﺮدو اﺳﺖ. در ﻛﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺣﺮارﺗﻲ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ دﻣﺎي ﺑـﺪن ﺑـﻪ ﻛﻤﺘـﺮ از ۳۵ درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺑﺮﺳﺪ، از ﺑﻴﻦ ﻣﻲ رود.
اﻓﺖ دﻣﺎي ﻛﻞ ﺑﺪن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺮوع ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺜﻞ وﻗﺘﻲ ﻛـﻪ ﻓﺮدي ﺑﻪ درون ﻳﺦ ﻣﻲ اﻓﺘﺪ. ﻳﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺮوع ﺗﺪرﻳﺠﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺜﻞ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﻤﺎر ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ در ﻣﻌﺮض ﺑﺎد، ﻫﻮاي ﺳﺮد ﻳﺎ آب ﺧﻨﻚ ﻗـﺮار
ﺑﮕﻴﺮد.
دﻣﺎﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮاي رخ دادن اﻓﺖ دﻣﺎي ﻛﻞ ﺑﺪن ﺿﺮوري ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ.اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺣﺘﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ۱۸.۳ درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد ﻧﻴﺰ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ رخ دﻫﺪ. ﺑﺎد و رﻃﻮﺑـﺖ اﺛـﺮ ﺗـﺸﺪﻳﺪﻛﻨﻨﺪه روي آﺳـﻴﺒﻬﺎي
ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺮﻣﺎ دارﻧﺪ.ﺷﻴﺮﺧﻮران و ﺑﭽﻪ ﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ وﺳﻌﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻞ ﺟﺜﻪ ﺑﺪﻧﺸﺎن دارﻧﺪ، ﻛﻪ ﻣﻘﺪار و ﺳﺮﻋﺖ اﺗﻼف ﮔﺮﻣﺎ را ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ. ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ ﻟﺮزﻳﺪن در ﻛﻮدﻛﺎن ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻧﻜﺮده اﺳﺖ و در ﺷﻴﺮﺧﻮاران وﺟﻮد ﻧﺪارد. در اﻓﺮاد ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ ﺳﻦ و ﺳﺎل ﻳﺎ ﺧﻴﻠﻲ ﭘﻴﺮ ﻛﻢ ﺑﻮدن ﭼﺮﺑﻲ ﻧﻴـﺰ در
اﺗﻼف ﮔﺮﻣﺎي ﺑﺪن آﻧﻬﺎ ﻧﻘﺶ دارد. ﺷﻴﺮﺧﻮاران و ﺑﭽﻪ ﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ ﻗﺎدر ﺑـﻪاﺳﺘﻔﺎده از رﻓﺘﺎرﻫﺎي ﺗﻄﺒﻴﻘﻲ، از ﻗﺒﻴﻞ ﺣﺮﻛـﺖ ﺑـﻪ ﻣﺤـﻴﻂ ﮔـﺮم و ﺧـﺎرج در اﻓﺮاد ﺳﺎﻟﻤﻨﺪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺳﺮﻣﺎ دﭼﺎر اﺷﻜﺎل اﺳـﺖ، ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴـﺴﻢ ﭘﺎﻳـﻪ آﻧﻬـﺎ
ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻮده و ﻋﺮوق ﺧﻮﻧﻲ در اﻧﺪام ﻫﺎ اﻧﻘﺒﺎض ﺿﻌﻴﻔﻲ دارﻧﺪ: اﻳـﻦ دﻻﻳـﻞ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺖ دﻣﺎي ﻛﻞ ﺑﺪن ﻓﺮد ﺳﺎﻟﻤﻨﺪ ﺣﺘﻲ در ﻣﻨﺰل ﺧﻮدش ﻧﻴﺰ ﺷﻮد.
ﺗﻈﺎﻫﺮات ﺑﺎﻟﻴﻨﻲ :
ﻟﺮز در دﻣﺎﻫﺎي ﺑﺎﻻي32 °C ﻛﻨﺪي ﺗﻜﻠﻢ ﻓﺮاﻣﻮﺷﻲ/ ﮔﻴﺠﻲ
ﺳﻔﺘﻲ ﻋﻀﻼت اﺧﺘﻼل ﺗﻌﺎدل اﻓﺰاﻳﺶ/ﻛﺎﻫﺶ ﺿﺮﺑﺎن ﻗﻠﺐ
ﻛﺒﻮدي ﭘﻮﺳﺖ اﻳﺴﺖ ﻗﻠﺒﻲ-ﺗﻨﻔﺴﻲ اﻓﺰاﻳﺶ/ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻨﻔﺲ
درﻣﺎن :
- ﺑﻴﻤﺎر را ﺳﺮﻳﻌﺎً از ﻣﺤﻴﻂ ﺳﺮد ﺧﺎرج ﻛﻨﻴﺪ.
2- ﺑﺴﻴﺎر آرام ﺑﻴﻤﺎر را ﺟﺎ ﺑﺠﺎ ﻛﻨﻴﺪ، ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻛﺮدن ﺧﺸﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑﻪ اﺧﺘﻼل رﻳﺘﻢ ﻗﻠﺒﻲ ﻛﺸﻨﺪه در ﺑﻴﻤﺎر ﺷﻮد. اﻳﺴﺖ ﻗﻠﺒﻲ ﻋﻠﺖ ﺷﺎﻳﻊ ﻣﺮگ در اﻓﺮاد دﭼﺎر اﻓﺖ ﺷﺪﻳﺪ دﻣﺎي ﺑﺪن اﺳﺖ.
3- ﻟﺒﺎﺳﻬﺎي ﺧﻴﺲ ﺑﻴﻤﺎر را ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺧﺎرج ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ.
4- ﺑﻴﻤﺎر را ﺧﺸﻚ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ.
5- دور ﺑﻴﻤﺎر ﭘﺘﻮي ﮔﺮﻣﻲ ﺑﭙﻴﭽﻴﺪ.
6- در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن از اﻛﺴﻴﮋن ﮔﺮم وﻣﺮﻃـﻮب اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ.
7- اﮔﺮ ﺑﻴﻤﺎر ﺑﻴﺪار و ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺑﻠﻌﻴﺪن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻳﻌﺎت ﮔﺮم ﺑـﻪ او ﺑﺪﻫﻴـﺪ، ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎر اﺟﺎزه ﻧﺪﻫﻴﺪ ﻣﻮاد ﻣﺤﺮك از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻨﺒﺎﻛﻮ، ﻗﻬﻮه، ﻳﺎ اﻟﻜﻞ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﺪ.
8- اﮔﺮ ﺑﻴﻤﺎر دﭼﺎر اﻳﺴﺖ ﻗﻠﺒﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ، اﺣﻴﺎء ﻗﻠﺒـﻲ- رﻳـﻮي را ﺷـﺮوع ﻛﻨﻴﺪ؛ اﺣﻴﺎء ﻗﻠﺒﻲ- رﻳﻮي را ﺑﻪ ﺷـﺪت اداﻣـﻪ دﻫﻴـﺪ و آﻧـﺮا ﺑﻬـﻴﭻ ﻋﻨـﻮان ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻧﻨﻤﺎﻳﻴﺪ.
اﻳﻦ ﺑﻴﻤﺎران را ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻴﻜﻪ دﻣﺎي ﺑﺪﻧـﺸﺎن ﺑـﻪ دﻣﺎي ﻃﺒﻴﻌﻲ )ﺣﺪود ۳۶ درﺟـﻪ ﺳـﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد( ﻧﺮﺳﻴﺪه ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﻣﺮده اﻋﻼم ﻛﺮد. ﻓﻘﻂ 3 ﻳﺎ 4 ﺗﻨﻔﺲ در دﻗﻴﻘـﻪ و 5 ﺗﺎ 01 ﺿـﺮﺑﺎن در دﻗﻴﻘـﻪ ﺑـﺮاي اداﻣـﻪ زﻧﺪﮔﻲ در ﻳﻚ ﺑﻴﻤﺎر دﭼﺎر اﻓﺖ ﺷﺪﻳﺪ دﻣـﺎي ﺑﺪن ﻛﺎﻓﻲ اﺳﺖ.
9- اﻳﻤﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﮔﺮم ﻛـﺮدن ﻣﻌﻤـﻮﻻً در ﻣﺮﻛﺰ ﻃﺒﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻧﺘﻘـﺎل ﺑﻴﻤـﺎر ﻣﻬﻤﺘـﺮﻳﻦ ﻋﺎﻣـﻞ
اﺳﺖ.
11- ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎزوﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﺎق ﻫﺎي ﺑﻴﻤﺎر را ﻣﺎﻟﺶ ﻧﺪﻫﻴﺪ، زﻳﺮا ﺧﻮن ورﻳـﺪي ﺳﺮد را ﺑﺎ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﻠﺐ ﻣﻲ راﻧﻴﺪ، ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺤﺮﻳـﻚ ﻗﻠﺒـﻲ ﻳـﺎ اﻳﺴﺖ ﻗﻠﺒﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد.
21- دﺳﺘﻬﺎ و ﭘﺎﻫﺎ را ﻓﻘﻂ از ﺳﺮﻣﺎ ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻴﺪ وآﻧﻬﺎ را ﻗﺒﻞ از ﺗﻨﻪ ﮔـﺮم ﻧﻜﻨﻴﺪ.
31- ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎي ﮔﺮم را در ﻧﻘﺎط ﭘﺮ رگ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺮ و ﮔـﺮدن، زﻳـﺮ ﺑﻐـﻞ، ﻛﺸﺎﻟﻪ ران، ﻗﻔﺴﻪ ﺳﻴﻨﻪ ﻗﺮار دﻫﻴﺪ.
41- در ﺻﻮرت در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺪاﺷﺘﻦ ﻫﻴﭻ وﺳﻴﻠﻪ ﮔﺮﻣﺎﻳﺸﻲ از ﺗﻤﺎس ﺑـﺪن ﺑﺎ ﺑﺪن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﺪ. آﺳــــﻴﺐ ﻣﻮﺿــــﻌﻲ ﺷــــﺪﻳﺪ (frostbite)
اﻳﻦ آﺳﻴﺐ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺮاﻗﺒﺘﻬﺎي اورژاﻧﺴﻲ ﺳﺮﻳﻊ دارﻧﺪ.اﻏﻠﺐ ﺑﺮ روي دﺳﺘﻬﺎ، ﭘﺎﻫﺎ و ﺻﻮرت ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد.
ﻋﻼﻳﻢ :
1. درد ﺷﺪﻳﺪ ﻛﻮﺑﻨﺪه ﻛـﻪ ﻧﻬﺎﻳﺘـﺎً ﺑـﻪ ﺑـﻴﺤﺲ ﺷـﺪن ﻋـﻀﻮ ﻣﻨﺠـﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد.ﭘﻮﺳﺖ ﺳﻔﻴﺪ و ﻳﺎ ارﻏﻮاﻧﻲ ﺑﺎ ﻗﻮام ﺳﻔﺖ ﺗﺎ ﻛﺎﻣﻼً ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻪ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﻮﺳﺖ ﺳﻴﺎه و ﭼﺮﻣﻲ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ رود.
2. ﺗﻮرم
3. ﺗﺎول ﻫـﺎي ﻛـﺎﻫﻲ رﻧـﮓ ﻛـﻪ در ﻣﺮاﺣـﻞ ﭘﻴـﺸﺮﻓﺘﻪ ﺣـﺎوي ﺧـﻮن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.
ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد؟
اﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﻴﺪ ﻣﺼﺪوم را ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺮﻛﺰ درﻣﺎﻧﻲ اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻴﺪ ﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺘﻈﺮ آﻣﺒﻮﻻﻧﺲ ﺑﻤﺎﻧﻴﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ اﻗـﺪاﻣﺎت درﻣـﺎﻧﻲ زﻳـﺮ را ﺷـﺮوع ﻛﻨﻴﺪ:
1- ﻣﺼﺪوم را ﺳﺮﻳﻌﺎً ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻜﺎن ﮔﺮم اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻴﺪ.
2- در ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﭘﺎﻫﺎي ﻓﺮد آﺳـﻴﺐ دﻳـﺪه اﺳـﺖ ﺳـﻌﻲ ﻛﻨﻴـﺪ ﻣـﺼﺪوم را ﺧﻮدﺗﺎن ﺣﻤﻞ ﻛﻨﻴﺪ و اﺟﺎزه راه رﻓـﺘﻦ ﺑـﺮ روي اﻧـﺪام آﺳـﻴﺐ دﻳـﺪه را ﺑـﻪ ﻣﺼﺪوم ﻧﺪﻫﻴﺪ.
3- ﺳﻌﻲ ﻧﻜﻨﻴﺪ ﻛﻪ ﻳﺦ ﻋﻀﻮ را آب ﻛﻨﻴﺪ ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜـﻪ ﺷـﻤﺎ در ﻳـﻚ ﻣﻜـﺎن ﮔﺮم ﺑﺎﺷﻴﺪ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻻزم ﺑﺮاي ﺑـﺎزﻛﺮدن ﻳـﺦ ﻋـﻀﻮ را ﺑـﺼﻮرت ﻛﺎﻣـﻞ در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ. در ﻏﻴﺮ اﻳﻨﺼﻮرت اﻗﺪام ﺑﻪ ﺑﺎزﻛﺮدن ﻳﺦ ﻋﻀﻮ ﻧﻜﻨﻴﺪ.
)ﮔﺮم ﻛﺮدن و ﺳـﭙﺲ در ﻣﻌـﺮض ﻣﺠـﺪد ﺳـﺮﻣﺎ ﻗـﺮاردادن ﻋـﻀﻮ ﻳـﺦ زده ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ آﺳﻴﺐ داﺋﻤﻲ ﻋﻀﻮ ﺷﻮد(
4- آب ﻛﺮدن ﻋﻀﻮ ﻳﺦ زده دردﻧﺎك ﺑﻮده، ﺗﺮﺟﻴﺤـﺎً در ﻣـﻮاردي ﻛـﻪ زﻣـﺎن اﻧﺘﻘﺎل ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻧﻴﺴﺖ، ﻧﺒﺎﻳﺴﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد.
5- ﻟﺒﺎﺳﻬﺎي ﺧﻴﺲ و ﺗﻨﮓ را ﺧﺎرج ﻛﻨﻴﺪ. ﻗﺴﻤﺘﻬﺎي ﻳﺦ زده را ﺑﺎ ﻣﻼﻳﻤﺖ ﺣﺮﻛﺖ دﻫﻴﺪ و ﺑﻬﻴﭻ ﻋﻨﻮان آﻧﻬﺎ را ﻣﺎﺳﺎژ و ﻣـﺎﻟﺶ ﻧﺪﻫﻴـﺪ. ﻣﺎﻟﻴـﺪن ﺑـﺮف روي ﻗﺴﻤﺖ ﺳﺮﻣﺎزده اﻛﻴﺪاً ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ.
6- ﻋﻀﻮ ﻳﺦ زده را ﺑﻤﺪت ۱۰ تا ۳۰دﻗﻴﻘﻪ داﺧﻞ آب ° 40-42Сﻗﺮاردﻫﻴﺪ ﺗﺎ ﻧﺮم و ﻗﺮﻣﺰ ﺷﻮد؛ دﻣﺎي آب ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻣﻘﺪار ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ.
7- از دﺳﺘﻜﺎري زﺧﻢ و ﻳﺎ ﻣﺎﻟﻴﺪن ﻫﺮ ﻧﻮع ﭘﻤﺎد ﻳﺎ ﻛﺮم ﺧﻮدداري ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ.
8- ﻫﻤﻪ زﻳﻮر آﻻت و وﺳﺎﻳﻞ را از اﻧﺪام ﻣﺒﺘﻼ ﺧﺎرج ﻛﻨﻴﺪ.
9- اﻧﺪام ﻣﺒﺘﻼ را ﺑﻲ ﺣﺮﻛﺖ ﻛﻨﻴﺪ. اﻧﺪام آﺳـﻴﺐ دﻳـﺪه ﻧﺒﺎﻳـﺪ در ﺗﻤـﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﻳﺎ ﺟﺴﻢ ﺳﺨﺖ ﺑﺎﺷﺪ.
01- ﺑﺮاي ذوب ﻛﺮدن ﻗﺴﻤﺘﻬﺎي ﻳﺦ زده ﮔﺮﻣﺎي ﺧﺸﻚ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺨﺎري، اﺟﺎق، ﺳﺸﻮار و ﻳﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﮔﺮﻣﺎﻳﺸﻲ دﻳﮕﺮ را ﺑﻬﻴﭻ ﻋﻨﻮان ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﻧﺒﺮﻳﺪ.
11- ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﻮﻳﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﻗﺴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺪن ﮔﺮم ﻣﻲ ﺷﻮد ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻓﻘـﻂ ﻗﺴﻤﺘﻬﺎي ﻳﺦ زده.
2- ﻣﺼﺪوم را داﺧﻞ ﻳﻚ ﭘﺘﻮ ﺑﭙﻴﭽﻴﺪ.
31- ﺑﻌﺪ از ﮔﺮم ﺷﺪن اﻧﮕﺸﺘﺎن ﻳﺦ زده ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﭘﺎرﭼﻪ ﻧﺨﻲ ﻳﺎ ﭘﻨﺒﻪ ﺗﻤﻴﺰ ﻗﺮار دﻫﻴﺪ و ﻗﺴﻤﺘﻬﺎي ﮔﺮم ﺷﺪه را ﭘﺎﻧﺴﻤﺎن ﺷﻞ و ﺑﺎﻧـﺪاژ ﺗﻤﻴـﺰ ﺑـﺮاي ﭘﻴﺸﮕﻴﺮي از ﻳﺦ زدﮔﻲ ﻣﺠﺪد ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﻴﺪ و آﻧﻬﺎ را ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜـﺎن ﺑﻴﺤﺮﻛـﺖ
ﻧﮕﻪ دارﻳﺪ.
41- در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺗﺎول ﺑﻬﻴﭻ ﻋﻨﻮان آﻧﻬﺎ را ﭘﺎره ﻧﻜﻨﻴﺪ.
51- در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺧﻮﻧﺮﻳﺰي آن را ﺑﺎ ﭘﺎﻧﺴﻤﺎﻧﻲ ﻛﻪ ذﻛﺮ ﺷـﺪ، ﻛﻨﺘـﺮل ﻛﻨﻴﺪ.
جرم است که من